Τι είναι το μοτίβο κεριών (Candlestick Pattern);
Πώς να διαβάσετε ένα μοτίβο κεριών
Έξι ανοδικά μοτίβα κεριών (Bullish Candlestick Patterns)
Έξι καθοδικά μοτίβα κεριών (Bearish Candlestick Patterns)
Τέσσερα μοτίβα συνέχισης τάσης (Continuation Candlestick Patterns)
Πλεονεκτήματα της χρήσης των μοτίβων κεριών
Οι συναλλαγές στις χρηματοοικονομικές αγορές είναι άμεσα συνδεδεμένες με τα μοτίβα κεριών. Τα κεριά αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία μιας επιτυχημένης στρατηγικής συναλλαγών, καθώς ολόκληρο το διάγραμμα τιμών αποτελείται από αυτά. Τα μοτίβα των κεριών υπάρχουν παντού και είναι σημαντικά για κάθε trader. Συχνά όμως, ειδικά για τους αρχάριους, η ανάλυση των κεριών μπορεί να φαίνεται περίπλοκη, αν και στην πραγματικότητα είναι αρκετά απλή. Σε αυτό το άρθρο θα εξηγήσουμε πώς μπορείτε να αναλύετε ένα διάγραμμα με τη χρήση των κεριών, τι είδους σήματα παρέχουν, και πώς σχηματίζονται γενικά τα κεριά.
Τα κεριά (Ιαπωνικά κεριά) είναι ένας από τους τρόπους απεικόνισης της τιμής στο διάγραμμα, σε μορφή χρονικών διαστημάτων (intervals). Ονομάζεται διάστημα επειδή κάθε κερί εμφανίζει συνοπτικά όλα όσα συμβαίνουν στην τιμή κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου (ανάλογα με το επιλεγμένο χρονικό πλαίσιο - timeframe). Έτσι, κάθε χρονική περίοδος παρουσιάζεται στο διάγραμμα ως ένα λευκό ή μαύρο ορθογώνιο μαζί με κάποια επιπλέον στοιχεία.
Το σώμα ενός κεριού δείχνει την απόσταση μεταξύ της τιμής ανοίγματος και της τιμής κλεισίματος. Αν η τιμή κλεισίματος είναι υψηλότερη από την τιμή ανοίγματος (η αγορά έχει ανέβει), τότε το σώμα είναι λευκό. Αν η τιμή κλεισίματος είναι χαμηλότερη από την τιμή ανοίγματος (η αγορά έχει πέσει), τότε το σώμα είναι μαύρο. Όσο μεγαλύτερο είναι ένα λευκό (ανοδικό) κερί, τόσο περισσότεροι είναι οι αγοραστές, κάτι που υποδηλώνει ισχυρή ζήτηση και ανοδική τάση. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερο είναι ένα μαύρο (καθοδικό) κερί, τόσο περισσότεροι είναι οι πωλητές, κάτι που υποδηλώνει έντονη προσφορά και πτωτική τάση.
Η σκιά ενός κεριού δείχνει τη μέγιστη και την ελάχιστη τιμή που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Συνήθως, όσο πιο μεγάλη είναι η σκιά, τόσο πιο έντονα είναι τα συναισθήματα των επενδυτών στην αγορά.
Μερικές φορές, μια μεγάλη σκιά μπορεί να υποδηλώνει πιθανή αντιστροφή της τάσης. Για παράδειγμα, ένα κερί που ξεκίνησε με έντονη άνοδο αλλά έκλεισε χαμηλότερα, αφήνοντας μεγάλη άνω σκιά και μικρό σώμα, σημαίνει ότι στην αρχή κυριαρχούσαν οι αγοραστές, αλλά προς το τέλος της περιόδου οι επενδυτές άλλαξαν γνώμη, πιέζοντας την τιμή προς τα κάτω.
Τα κεριά που δεν έχουν καθόλου σκιά ονομάζονται «Marubozu». Ένα μαύρο Marubozu δείχνει ότι η τιμή ανοίγματος ήταν και η υψηλότερη τιμή της περιόδου, ενώ η τιμή κλεισίματος ήταν και η χαμηλότερη, υποδεικνύοντας καθαρή καθοδική τάση. Αντίστοιχα, ένα λευκό Marubozu δείχνει καθαρή ανοδική τάση.
Οι περισσότερες πλατφόρμες συναλλαγών προσφέρουν δύο βασικούς συνδυασμούς χρωμάτων: πράσινο/κόκκινο και λευκό/μαύρο. Δεν υπάρχει καμία ουσιαστική διαφορά μεταξύ των ζευγαριών αυτών. Και οι δύο συνδυασμοί δείχνουν απλώς άνοδο ή πτώση των τιμών:
Ένα κόκκινο ή μαύρο κερί σημαίνει πτώση της τιμής κατά τη διάρκεια του διαστήματος.
Ένα πράσινο ή λευκό κερί σημαίνει άνοδο της τιμής κατά τη διάρκεια του διαστήματος.
Για παράδειγμα, αν έχετε επιλέξει διάστημα 5 λεπτών και στις 11:00 η τιμή ήταν 1000 δολάρια, ενώ στις 11:05 η τιμή έπεσε στα 995 δολάρια, τότε το κερί αυτής της περιόδου θα είναι κόκκινο ή μαύρο. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι η πτώση έγινε σταδιακά ή γραμμικά. Η τιμή μπορεί να είχε αρκετές διακυμάνσεις, αλλά τελικά έκλεισε χαμηλότερα από την τιμή ανοίγματος. Αντίστοιχα, το ίδιο ισχύει και για τα ανοδικά (πράσινα ή λευκά) κεριά.
Ένα ημερήσιο κερί εμφανίζει συνοπτικά τέσσερις τιμές της αγοράς για την ημέρα: την τιμή ανοίγματος (Opening), την υψηλότερη τιμή (High), τη χαμηλότερη τιμή (Low), και την τιμή κλεισίματος (Closing), γνωστές συνολικά ως τιμές OHLC (Opening, High, Low, Closing).Το σώμα του ημερήσιου κεριού χρωματίζεται με σκούρο χρώμα (κόκκινο ή μαύρο) όταν η τιμή κλεισίματος είναι χαμηλότερη από την τιμή ανοίγματος, υποδηλώνοντας πτώση της τιμής. Αντίθετα, όταν η τιμή κλεισίματος είναι υψηλότερη από την τιμή ανοίγματος, υποδηλώνοντας άνοδο, το σώμα είναι ανοιχτόχρωμο (πράσινο ή λευκό).Οι γραμμές πάνω και κάτω από το σώμα του κεριού ονομάζονται σκιές (wicks) ή ουρές (tails) και δείχνουν τις ακραίες τιμές (υψηλότερη και χαμηλότερη) που έφτασε η αγορά μέσα στη μέρα.Όλα τα παραπάνω στοιχεία ενός ημερήσιου κεριού μπορούν να υποδείξουν πιθανές αλλαγές κατεύθυνσης στην αγορά ή να σηματοδοτήσουν σημαντικές μελλοντικές κινήσεις. Ωστόσο, συνήθως χρειάζεται η επιβεβαίωση από το επόμενο ημερήσιο κερί.Έτσι, η ανάλυση μοτίβων κεριών μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική συναλλαγών σας. Η J2T προσφέρει αξιόπιστες και ολοκληρωμένες λύσεις για συναλλαγές, όπως αυτές που μπορείτε να βρείτε εδώ:
Το κερί αυτό έχει ένα σώμα μικρότερο τουλάχιστον κατά το μισό από την κάτω σκιά του, ενώ η επάνω σκιά σχεδόν απουσιάζει. Το χρώμα του σώματος δεν έχει σημασία. Όταν εμφανίζεται αυτό το μοτίβο, υποδηλώνεται ότι πιθανόν να ακολουθήσει ανοδική κίνηση της τιμής.
Παρόμοιο μοτίβο με το Hammer, με τη διαφορά ότι η πάνω σκιά είναι μακριά, ενώ η κάτω σκιά είναι μικρή ή σχεδόν απουσιάζει. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ υπήρξε έντονη αγοραστική πίεση που ακολουθήθηκε από πιέσεις πώλησης, οι πωλητές δεν κατάφεραν τελικά να οδηγήσουν την τιμή σε χαμηλότερα επίπεδα. Το μοτίβο αυτό υποδηλώνει ότι σύντομα οι αγοραστές θα κυριαρχήσουν στην αγορά.
Το μοτίβο αυτό αποτελείται από δύο κεριά αντίθετης κατεύθυνσης (και αντίθετου χρώματος). Το σώμα του δεύτερου (ανοδικού, πράσινου) κεριού καλύπτει πλήρως το σώμα του πρώτου (καθοδικού, κόκκινου) κεριού, "απορροφώντας" το. Αυτό αποτελεί ένδειξη επερχόμενης ανοδικής τάσης.
Το μοτίβο αυτό αποτελείται από δύο κεριά: ένα μεγάλο κόκκινο (καθοδικό), το οποίο ακολουθείται από ένα μεγάλο πράσινο (ανοδικό). Συνήθως υπάρχει ένα αξιοσημείωτο καθοδικό χάσμα (gap down) ανάμεσα στο κλείσιμο του κόκκινου κεριού και στο άνοιγμα του πράσινου. Το πράσινο κερί ανεβαίνει τουλάχιστον μέχρι τη μέση του σώματος του προηγούμενου κόκκινου κεριού ή και πιο ψηλά. Αυτό δείχνει ισχυρή πίεση από τους αγοραστές.
Το μοτίβο περιλαμβάνει τρία κεριά:
Αυτός ο σχηματισμός υποδεικνύει μια επικείμενη ανοδική τάση.
Το μοτίβο αυτό αποτελείται από τρία διαδοχικά ανοδικά (πράσινα ή λευκά) κεριά, με μικρές σκιές, των οποίων οι τιμές ανοίγματος και κλεισίματος είναι σταδιακά υψηλότερες κάθε μέρα. Συνήθως εμφανίζεται μετά από μια καθοδική τάση και δείχνει ισχυρή ανοδική πίεση από τους αγοραστές.
Αυτό το κερί εμφανίζεται στο τέλος μιας ανοδικής τάσης. Το κερί είναι κόκκινο, το σώμα του είναι αρκετές φορές μικρότερο από τη σκιά, και η σκιά κατευθύνεται προς τα κάτω. Ένα τέτοιο κερί σημαίνει ότι οι αγοραστές δεν είχαν αρκετή δύναμη να «τραβήξουν» το κερί προς τα πάνω (ώστε να γίνει πράσινο), και οι πωλητές άρχισαν να επικρατούν.
Αυτό το κερί είναι ένας ανεστραμμένος «κρεμασμένος άνθρωπος». Η σκιά βρίσκεται στο επάνω μέρος, ενώ το σώμα εξακολουθεί να είναι αρκετές φορές μικρότερο από τη σκιά. Οι αγοραστές ανέβασαν την τιμή προς τα πάνω, αλλά κάποια στιγμή οι δυνάμεις των πωλητών επικράτησαν και έσπρωξαν την τιμή προς τα κάτω, σχηματίζοντας τη σκιά. Το κερί αυτό συνήθως εμφανίζεται στο τέλος μιας ανοδικής τάσης, δείχνοντας πιθανή αντιστροφή.
Το πρώτο κερί είναι πράσινο, το δεύτερο κόκκινο. Το σώμα του κόκκινου κεριού είναι μεγαλύτερο από του πράσινου, καλύπτοντας πλήρως (απορροφώντας) το πράσινο κερί. Αυτό δείχνει την επικράτηση των πωλητών.
Αυτό το μοτίβο στα διαγράμματα κεριών αποτελείται από τρία κεριά: το πρώτο είναι πράσινο, το δεύτερο είναι μικρό πράσινο (πιθανώς με σκιές), και το τρίτο είναι κόκκινο. Το δεύτερο κερί αντικατοπτρίζει τη μάχη για την κυριαρχία μεταξύ αγοραστών και πωλητών, ενώ το τρίτο κόκκινο κερί επιβεβαιώνει τη νίκη των πωλητών.
Το μοτίβο αποτελείται από τρία κόκκινα κεριά με μικρές ή καθόλου σκιές. Αυτά δείχνουν την αρχή μιας καθοδικής κίνησης. Η έλλειψη σκιάς δείχνει ότι οι αγοραστές δεν είχαν αρκετή δύναμη να ανεβάσουν την τιμή.
Το μοτίβο αποτελείται από τρία κεριά: το πρώτο είναι ανοδικό (πράσινο), το δεύτερο καθοδικό (κόκκινο) και είναι μεγαλύτερο σε μέγεθος από το πρώτο, και το τρίτο είναι ένα μικρό ανοδικό κερί. Το μοτίβο αυτό δείχνει την ισχυρή πρόθεση των πωλητών να οδηγήσουν την τιμή προς τα κάτω.
Τα κεριά που δεν δείχνουν ξεκάθαρα την επικράτηση αγοραστών ή πωλητών ονομάζονται μοτίβα συνέχισης (continuation patterns). Αυτά τα μοτίβα βοηθούν τους traders να αναγνωρίσουν μια περίοδο «ανάπαυσης» στην αγορά, κατά την οποία υπάρχει αναποφασιστικότητα ή ουδέτερη κίνηση στις τιμές.
Το μοτίβο Doji εμφανίζεται όταν η τιμή ανοίγματος και η τιμή κλεισίματος είναι ίδιες (ή σχεδόν ίδιες). Ένα τέτοιο κερί δείχνει τη μάχη ανάμεσα σε αγοραστές και πωλητές, χωρίς καμία πλευρά να μπορεί να επικρατήσει. Αν και το ίδιο το κερί Doji δεν δείχνει ξεκάθαρα κάποια τάση, συχνά εμφανίζεται μέσα σε άλλα μοτίβα, όπως το ανοδικό «πρωινό αστέρι» (morning star) ή το καθοδικό «βραδινό αστέρι» (evening star).
Το μοτίβο Spinning Top μοιάζει με το Doji, αλλά έχει μικρό σώμα, καθώς και σκιές πάνω και κάτω. Συνήθως δείχνει την αναποφασιστικότητα της αγοράς. Το επόμενο κερί που ακολουθεί τη «σβούρα» καθορίζει την τάση. Αν το επόμενο κερί είναι πράσινο, σημαίνει επικράτηση των αγοραστών και ανοδική τάση, ενώ αν είναι κόκκινο, επικράτηση των πωλητών και καθοδική τάση.
Αυτό το μοτίβο μπορεί να μπερδέψει αρχικά έναν νέο trader, αλλά ουσιαστικά υποδεικνύει τη συνέχιση της υπάρχουσας καθοδικής τάσης. Το μοτίβο αποτελείται από ένα μεγάλο κόκκινο κερί, τρία μικρά πράσινα κεριά που ακολουθούν και παραμένουν εντός των ορίων του πρώτου κόκκινου κεριού, και τέλος ένα ακόμα μεγάλο κόκκινο κερί που δείχνει την επανάληψη της καθοδικής τάσης. Το μοτίβο δείχνει ότι οι αγοραστές προσπάθησαν να αντιστρέψουν την αγορά προσωρινά, αλλά οι πωλητές επανέκτησαν τον έλεγχο.
Το μοτίβο αυτό είναι το αντίθετο των «τριών μεθόδων πτώσης». Η δομή είναι ίδια, με τη διαφορά ότι η τάση είναι ανοδική. Ανάμεσα σε δύο μεγάλα πράσινα κεριά υπάρχουν τρία μικρότερα κόκκινα κεριά, που δεν ξεπερνούν τα όρια των μεγάλων πράσινων κεριών. Αυτό το μοτίβο αντανακλά τη βραχυπρόθεσμη κυριαρχία των πωλητών, πριν οι αγοραστές επανακτήσουν τον έλεγχο της αγοράς.
Τα μοτίβα κεριών αποτελούν μια οπτική απεικόνιση της κίνησης των τιμών στις χρηματοοικονομικές αγορές και προσφέρουν ένα πλούσιο σύνολο πληροφοριών στους traders. Η χρήση τους παρέχει αρκετά σημαντικά πλεονεκτήματα:
Παρόλο που τα μοτίβα κεριών αποτελούν ένα ισχυρό εργαλείο, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν είναι αλάνθαστα. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές και τη θεμελιώδη ανάλυση, ώστε να λαμβάνετε πιο ενημερωμένες και αξιόπιστες αποφάσεις συναλλαγών.
Όλα τα μοτίβα κεριών μπορούν να είναι αξιόπιστα όταν χρησιμοποιούνται συνδυαστικά με τη θεμελιώδη και τεχνική ανάλυση.
Τα διαγράμματα κεριών και τα διαγράμματα ράβδων απεικονίζουν και τα δύο την κίνηση των τιμών. Ωστόσο, τα διαγράμματα κεριών παρέχουν μια πιο λεπτομερή οπτική απεικόνιση, γεγονός που τα καθιστά καλύτερα στην αναγνώριση μοτίβων και την ανάλυση του συναισθήματος της αγοράς. Αντίθετα, τα διαγράμματα ράβδων είναι πιο απλά και συνοπτικά.
Η ανάλυση των μοτίβων κεριών είναι ένα πολύτιμο εργαλείο στις συναλλαγές και αναμφίβολα θα πρέπει να χρησιμοποιείται. Ωστόσο, για καλύτερα αποτελέσματα, είναι σημαντικό να συνδυάζεται και με άλλες μεθόδους όπως τη θεμελιώδη και την τεχνική ανάλυση.
Για να εντοπίσετε μια πιθανή αντιστροφή της τάσης, δεν αρκεί να βασίζεστε αποκλειστικά στα μοτίβα κεριών. Είναι επίσης απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη και άλλες παράμετροι, όπως η μέση κίνηση της τιμής, η ρευστότητα, η ανισορροπία προσφοράς-ζήτησης, καθώς και επιπλέον στοιχεία της τεχνικής ανάλυσης.